Przewody kominowe i wentylacja
Kontrola przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) jest obowiązkowa raz w roku (art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego). Dotyczy także domów jednorodzinnych i każdego budynku, w którym są przewody kominowe, również wtedy, gdy są to wyłącznie przewody wentylacyjne. Nie ma znaczenia, czym ogrzewasz dom.
Przewody dymowe oraz grawitacyjne przewody spalinowe i wentylacyjne kontroluje mistrz kominiarski. Kanały wentylacji mechanicznej i przewody z wymuszonym ciągiem sprawdza osoba z uprawnieniami budowlanymi odpowiedniej specjalności. Protokół z kontroli przewodów kominowych sporządza się elektronicznie w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB).
Osobnym obowiązkiem jest czyszczenie przewodów (§ 34 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków). Przewody od palenisk na paliwo stałe czyści się co najmniej raz na 3 miesiące w okresie użytkowania, od palenisk na paliwo ciekłe i gazowe co najmniej raz na 6 miesięcy, a przewody wentylacyjne co najmniej raz w roku. Kominiarz może wykonać kontrolę i czyszczenie podczas jednej wizyty, ale protokół kontroli nie zastępuje czyszczenia.
Sam możesz sprawdzić, czy kratki wentylacyjne są czyste i niczym niezasłonięte. Przyłóż kartkę papieru do kratki przy uchylonym oknie. Jeśli kartka przylega, ciąg jest. Jeśli odpada albo odchyla się do pomieszczenia, zgłoś to kominiarzowi. Nie zasłaniaj kratek meblami i nie zaklejaj ich na zimę. Nawiewniki okienne zostaw otwarte, bo bez dopływu świeżego powietrza wentylacja grawitacyjna nie działa. W pomieszczeniu z urządzeniem o otwartej komorze spalania brak nawiewu grozi cofaniem się spalin.
Instalacja gazowa
Kontrola instalacji gazowej jest obowiązkowa raz w roku (art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego). Wykonuje ją osoba z kwalifikacjami do dozoru nad eksploatacją instalacji gazowych. Sprawdza szczelność, stan przewodów, zaworów i podłączeń urządzeń. Protokół z tej kontroli dostajesz w wersji papierowej, więc od razu zrób skan.
Przy okazji sprawdź datę ważności elastycznego węża przy kuchence. Nigdy nie szukaj nieszczelności ogniem.
Zakręć zawór, otwórz okna, nie używaj włączników ani telefonu w pomieszczeniu, wyjdź na zewnątrz i zadzwoń na numer 992 lub 112.
Kocioł, piec i pompa ciepła
Umów serwis źródła ciepła przed sezonem, a nie po pierwszej awarii. Warunki gwarancji większości producentów wymagają corocznego przeglądu, więc sprawdź kartę gwarancyjną.
Sam możesz:
- sprawdzić ciśnienie w instalacji centralnego ogrzewania na manometrze i porównać z zaleceniem producenta,
- odpowietrzyć grzejniki,
- przekręcić kilka razy głowice termostatyczne, które po lecie potrafią się zablokować,
- przy pompie ciepła usunąć liście spod jednostki zewnętrznej i sprawdzić, czy odpływ skroplin jest drożny, bo zimą zamarza,
- przy kotle na paliwo stałe wyczyścić wymiennik, obejrzeć uszczelki drzwiczek i przygotować suchy opał,
- przy rekuperacji wymienić lub wyczyścić filtry.
Czujki dymu i czadu
Naciśnij przycisk testowy w każdej czujce i wymień baterie, jeśli urządzenie tego wymaga. Sprawdź datę ważności na obudowie, bo czujki mają ograniczoną żywotność.
Od 1 stycznia 2030 r. czujka dymu będzie obowiązkowa w każdym lokalu mieszkalnym, niezależnie od sposobu ogrzewania (§ 28a, Dz.U. 2024 poz. 1716). Czujka tlenku węgla to osobny obowiązek, który dotyczy lokali, w których spala się paliwo. Wyjątkiem są m.in. urządzenia z zamkniętą komorą spalania i kuchenki gazowe służące do przygotowywania posiłków. Nie czekaj na termin, czujka kosztuje mniej niż jedna wizyta serwisanta.
Dach, obróbki blacharskie i rynny
Obejrzyj dach z ziemi, najlepiej przez lornetkę, albo z okna dachowego. Szukaj przesuniętych lub pękniętych dachówek, uszkodzonych gąsiorów i odstających obróbek, zwłaszcza przy kominie. Na poddaszu sprawdź, czy nie ma zacieków, mokrej wełny albo pleśni przy krokwiach. Nie wchodź na mokry lub oszroniony dach.
Oczyść rynny z liści i sprawdź, czy woda spływa do rur spustowych. Zatkana rynna zimą zamarza, przelewa wodę po elewacji i obciąża uchwyty. Sprawdź też, czy gałęzie drzew nie wiszą nad dachem. Pod mokrym śniegiem łatwo się łamią.
Okna i drzwi
Obejrzyj uszczelki. Powinny być elastyczne, bez pęknięć. Włóż kartkę papieru między skrzydło a ramę i zamknij okno. Jeśli kartka wysuwa się bez oporu, okno wymaga regulacji. Uszczelki zakonserwuj preparatem silikonowym, a okucia ustaw na docisk zimowy, jeśli producent to przewiduje. Tak samo sprawdź drzwi zewnętrzne i próg.
Woda i odpływy
Zakręć zawór odcinający kran ogrodowy od środka budynku, a potem otwórz kran na zewnątrz i spuść wodę. Zwiń wąż ogrodowy. Rury w garażu, piwnicy i na nieogrzewanym poddaszu zaizoluj otulinami.
Sprawdź, gdzie jest główny zawór wody i czy da się go zakręcić. Zapieczony zawór wychodzi na jaw zwykle w dniu awarii. Oczyść odpływy liniowe na tarasie, kratki przy wjeździe do garażu i studzienki drenażowe.
Instalacja elektryczna
Naciśnij przycisk TEST na wyłączniku różnicowoprądowym w rozdzielnicy. Wyłącznik powinien od razu zadziałać. Grzejniki elektryczne podłączaj bezpośrednio do gniazda, nie przez przedłużacze łączone jeden w drugi. Sprawdź, czy gniazda i oprawy na zewnątrz są szczelne.
Zajrzyj też do protokołu z ostatniej kontroli pięcioletniej. Kontrola stanu technicznego budynku wraz z badaniem instalacji elektrycznej i piorunochronnej jest obowiązkowa co najmniej raz na 5 lat (art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Jeśli ten termin mija, zaplanuj pomiary przed zimą.
Dokumenty po przeglądach
Dom jednorodzinny nie musi mieć książki obiektu budowlanego. Zostają same protokoły. Protokół kominiarski trafia do systemu CEEB, a protokół z kontroli gazowej dostajesz na papierze. Trzymaj cyfrowe kopie wszystkich protokołów, faktur serwisowych i kart gwarancyjnych w jednym folderze. Przydadzą się przy zgłoszeniu szkody i przy sprzedaży domu.
Gdy przegląd wykaże usterkę
Jeśli podczas kontroli znajdziemy usterkę, mówimy o niej na miejscu i razem ustalamy plan naprawy. Usterki pojawiają się w każdym momencie i nie dają wcześniej znać, dlatego przegląd robi się co roku, a nie dopiero wtedy, gdy coś zaczyna przeszkadzać.
